Posted in Հայոց լեզու

Մայրենի լեզու (գործնական քերականություն)

1. Դո՛ւրս գրել այն բառերն ու բառաձևերը, որոնցում երկհնչյուն
կա, և ընդգծե՛լ երկհնչյունը:

  • Գարունդ հայերեն է գալիս, հայերեն, ձյուներդ
    Ձյուներդ հայերեն են լալիս….
  • Լույսը յոթ անգամ չեմուչում արեց, լույսը, յոթ, ճյուղից
    Յոթ թռչուն պոկվեց յոթ բարդու ճյուղից…
  • Հայաստան ասելիս այտերս այրվում են, Հայաստան, այտերս, այրվում,
    Հայաստան ասելիս ծնկներս ծալվում են, այդպես
    Չգիտեմ՝ ինչո՞ւ է այդպես։
  • Ծանր նստել է քարափը ձորում, հյուրընկալ, մանկության
    Հյուրընկալ տերը մանկության ձորի։
  • Ամպե՛ր, արծիվնե՛ր, կաքավնե՛ր համեստ քարայծի, բարությունը,
    Եվ թափառական ուլե՛ր քարայծի, համբերությունն, այս,
    Մի՛ չարաշահեք բարությունը մեծ նայի, աղբյուր, այնպիսի
    Ու համբերությունն այս մեծ քարափի։ հարստություն,
    Թողե՛ք՝ նա մի քիչ ինքն իր հետ մնա,
    Իր ներսը նայի, և ով իմանա,
    Գուցե թե սրտից մի աղբյուր հանի
    Կամ թե այնպիսի մի հարստություն,
    Որ ուրիշ քարափ աշխարհում չունի։

2.Արտագրե՛լ՝ լրացնելով երկհնչյունները։

Առավոտյան, ծովեզրյա, այծյամ, արդյոք, մատյան, առայծ, բազմամյա,
ստորոգյալ, լուսնյակ, կորյուն, եղյամ, սայթաքել, կայսր, եռամսյակ, լռակյաց, գործունյա, դղյակ, ծննդյան, կղզյակ, մշակույթ, անասնաբույժ, մեղվաբույծ,
համբույր, եղջյուր, թեյաման, սառուցյալ, նյութ, ձյութ, կույտ, շաբաթօրյակ,
հյուսն։

3.Դո՛ւրս գրել այն բառերը, որոնցում մեկից ավելի
երկհնչյուն կա։

Արտաժամյա, պայթյուն, հայություն, օտարերկրյա, գյուղական, միջանկյալ,
մայրություն, այժմյան, մագաղաթյա, ներքոհիշյալ, կայունություն, արքայորդի,
հարյուրամյա, լայնություն, հարաբերյալ, վայրագություն, գրաբարյան, մետաքսյա,
յուրային։

պայթյուն, հայություն, մայրություն, այժմյա, կայունություն, հարյուրամյա, լայնություն, վայթագություն։

4. Որոշե՛լ տրված բառերից յուրաքանչյուրի ձայնավորների
ու բաղաձայնների քանակը։

Ակունք, բարձունք, խճանկար, անդունդ, հրաժեշտ, պայթյուն, դաստիարակ,
մանրէ, սրբատաշ, հյուլե, անընդհատ, սրընթաց, մերթընդմերթ, մտավոր,
դազգահ։

Ակումբ—2ձ.,3բ., բարձունք—2ձ.,5բ., խճանկար—2ձ., 5բ., անդունդ—2ձ., 4բ., հրաժեշտ—2ձ., 5բ., պայթյուն—2ձ., 5բ., դաստիարակ—4ձ., 4բ., մանրէ—2ձ., 3բ., սրբատաշ—2ձ., 4բ., հյուլե—2ձ., 3բ., անընդհատ—2ձ., 5բ., սրընթաց—1ձ., 5բ., մերթընդմերթ—2ձ., 8բ., մտավոր—2ձ., 4բ., դազգահ—2ձ., 4բ.։

5.  Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով յա, իա, եա։

Հեքիաթ, ակացիա, բամիա, այծյամ, էներգիա, Անդրեաս, եղյամ,
էքսկուրսիա, խավյար, կղզյակ, Սուքեաս, կրիա, միլիարդ, վայրկյան, Բենիամին,
մումիա, Սիսիան, փասյան, միմյանց, Արաքսյա, դաստիարակ, լյարդ, քիմիա,
օվկիանոս, անցյալ, Ազարիա, Անանիա, Եղիա, Եղիազար, Երեմիա, հեծյալ,
Զաքարիա, Մարիամ, Ամալյա, Օֆելյա։

6.  Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով յո, իո, եո։

Ամբիոն, աքսիոմ, բրաբիոն, լեգեոն, հետիոտն, արդյոք, մարմարեոն,
թեորեմ, մեդալյոն, միլիոն, ակորդիոն, չեմպիոն, պանսիոնատ, Սրապեոն,
տրիլիոն, օրիորդ ավիացիոն ինդուկցիոն, ամեոբա, քամելիոն։

7. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության գրելով յ տառը։

Կայուն, հաելի, Միքայել, զրոյական, էություն, նայել, վայելել,
գայիսոն, էակ, ատամնաբույժ, Ռաֆայել, միայն, պոեմ, պոետ,
միասին, հիանալ, թեյել, խնայել, հիանալ, որդիական

Posted in Հայոց պատմություն

Հայկական լեռնաշխարհը եզերող լեռնաշղթաները, բարձր լեռնագագաթները, խոշոր գետերը, լճերը, Մեծ Հայքի 15 նահանգները

Հայրենիքը դա այն տարացքն է, որտեղ ազգը դարեր շարունակ ապրում է, կերտում իր պատմությունը, ստեղծում մշակութային արժեքներ։ Հայկական լեեռնաշխարն ունի գերազանցապես բարձրադիր տարածք։ Հայկական լեռնաշխարհի սահմանները հարավում հասնում են ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՏԱՎՌՈՍԻ, հյուսիս—արևմուտքում՝ ՊՈՆՏՈՍԻ լեռներին։ Հյուսիս արեվելքում ԿՈՒՐ գետն է, արեվելքում ԿԱՍՊԻՑ ծովը, արեվմուտքում՝ ՓՈՔՐԱՍԻԱԿԱՆ սարահարթը։ Լեռներն են՝ ՄԱՍԻՍ (5165մ), ԱՐԱԳԱԾ (4096մ), ՍԻՍ(3925մ), ԹՈՆԴՈՒՐԵԿ, ՀԱՅԿԱԿԱՆ պար լեռնաշղթան։

Գետերը— Հայաստանից են սկզբնավորվում տարածաշրջանի մի քանի հայտնի գետեր՝ ԵՓՐԱՏ, ՏԻԳՐԻՍ, ԱՐԱՔՍ, ՃՈՐՈԽ,որոնք թափվում են Սև և ԿԱՍՊԻՑ ծովերը և պարսից ծոցը։

ԱՐԱՔՍԸ/հնում՝ ԵՐԱՍԽ/, որն ամբողջությամբ հոսում է Հայաստանի տարածքով, համարվում է հայոց մայր գետը։

Լճերը— Կան 3 խոշոր լճեր՝ ՍևԱՆԸ, ՎԱՆԸ և ՈՒՐՄԻԱՆ։ ՍևԱՆԸ/ԳԵՂԱՄԱ կամ ԳԵՂԱՐՔՈՒՆՅԱՑ ծով/ ունի քաղցրահամ ջրեր։ Հայտնի է իշխան ձկով։

ՎԱՆԱ լիճը/ԲԶՆՈՒՆՅԱՑ ծով/ ունի 4 կղզի որոնցից հատկապես հայտնի է ԱՂԹԱՄԱՐ կղզու վրա կառուցված Ս. ԽԱՉ եկեղեցով։ Միակ ձկնատեսակը՝ տառեխ։

Լեռնաշխարհի ամենամեծ լիճը ՈՒՐՄԻԱՆ է/ԿԱՊՈՒՏԱՆ ծով/։ Աղիւության պատճառով չունի բուսական և կենդանական աշխարհ։

Հայտն են նաև ԾՈՎԱԿ ՀՅՈՒՍԻՍՈ և ՓԱՐՎԱՆԱ լճերը։

Մեծ Հայքի 15 նահանգները— Այրարատ, Գուգարք, Տայք, Բաարձր Հայք, Ծոփք, Աղձնիք, ՈՒտիք, Սյունիք, Մոկք, Կորճայք, Պարսկսհայք, Փայտակարան, Վասպուրական, Տուրուբերան, Արցախ,

Posted in Հայոց պատմություն

Վանի տերության սահմանները Արգիշտի 1-ինի և Սարդուրի 2-րդի օրոք

Վանի թագավորությունը Արգիշտի 1-ինի օրոք /ք.ա. 786-764 թթ./ հասավ աննախադեպ հաջողությունների։ Նրա թագավորությունը ընդգրկում էր ոչ միայն Հայաստանը այլև նրա սահմաններից դուրս։ Նա գրավեց Բաբելոնիան, այսպիսով աքցանի մեջ վերցնելով Ասորեստանը։ Արգիշտի գերիշխանությունը տարածվել է բուն թագավորության սահմաններից շատ հեռու՝ մինչև ՓՈՔՐ ԱՍԻԱ և Պարսից ծոց/Բաբելոնիան ներառյալ/։ Իսկ նրա քաղաքական ազդեցության ոլորտները ձգվել են մինչև Հյուսիսային Կովկաս և Զագրոսի կենտրոնական շրջանները։

Համահայկական թագթվորության հզորացումը շարունակվում է նաև նրա հաջորդ արքա Սարդուրի 2-րդի օրոք/ք.ա. 764-735թթ./։ Նրա գահակալման շրջանում Վանի տերությունը ունեցել է տարածքային ամենամեծ աճը։ Հյուսիսում նրա տիրապետությունը հասնում էր Սև ծով՝ ներառյալ Կուլխա երկիրը։ Տերության հյուսիսարևելյան սահմանը հասնում էր ԿՈՒՐ գետին, արևելքում՝ Կասպից ծով, իսկ արևմուտքում՝ Փոքր Ասիա։ Հարավում վերագրավեց Բաբելոնիան՝ ամրապնդելով սահմանները մինչև Պարսից ծոց, իսկ հարավ-արևմուտքում տիռեց Դամասկոսի թագավորությանը։ 4 ծովերի միջև ստեղծվում է հզոռ մի տերություն։ Այսպիսով՝ Արգիշտի 1-ինի և Սարդուրի 2-ի օրոք Վանի թագավորությունը Առաջավոր Ասիայի ամենաուժեղ պետությունն էր։

Posted in Հայոց պատմություն

Երվանդ Սակավակյացի թագավորության սահմանները

Երվանդ 1-ին Սակավակյացը կառավարել է ք.ա. 580-570 թթ.։Նրա թագավորության օրոք պետության սահմանները հյուսիսում հասնում էին ԿՈՒՐ գետ և Սև ծով, արևելքում ՄԱՐԱՍՏԱՆ, հարավում ՀՅՈՒՍԻՍԱԻՆ ՄԻՋԱԳԵՏՔ, արևմուտքում ԿԱՊԱԴՈՎԿԻԱ։ Նրա կառավարման օրոք զորքը կազմված էր 40 000 հետևակից և 8000 հեծյալից որն այն ժամանակվա համար բավականին մեծ թիվ էր։

Posted in Գրականություն

«Ծիծաղը» պատմվածքի վերլուծություն

Վիլյամ Սարոյանի ծիծաղ պատմվածքը դասի ժամանակ ծիծաղող տղայի և ուսուցչուհու մասին է:Ուսւցչուհին պարտադրում էր տղային ծիծաղել, բայց տղան չէր կարող ծիծաղել առանց պատճառի։ Ուզում էր ծիծաղել, սակայն այդ պահին իրեն ոչինչ ծիծաղելի չէր թվում։ Ուսուսցչուհին տղային ուզում էր հասկացնել,թե ինչ էր զգում երբ նա ծիծաղեց։ Տղան լսելով այդ խոսքերը սկսում է լաց լինել:Նա այնպես է լաց լինում, որ ուսուցչուհին մոռանում է ամեն ինչ և շտապում հանգստացնել տղային:Երկուսն էլ միայնակ էին ու տխուր, բայց կարծես չէին ուզում ընդունել այդ փաստը։Տղան հեռանում է,բայց նրա խղճի խայթը այդպես էլ չէր հանգստացել:Նա իր մեջ ինչ-որ փոփոխություն էր զգում:Նա սկսեց ուրիշ ձև նայել աշխարհին, կարծես սկսեց ավելի շատ բան հասկանալ ու դա իրեն ստիպեց լաց լինել։

«Ծիծաղը» պատմվածքի գաղափարը, հեղինակի ասելիքը և դաստիարակչական և ճանաչողական բնույթը

Այս պատմվածքի գաղափարը մարդկային խորը հոգեվիճակն է, որ հեղինակը ցանկանում է ցույց տալ, թե մեկի արարքը ինչպես կարող է անդրադառնալ մյուսների վրա։ Թե մարդ ինչ ապրումներ կարող է ունենալ ինչ-որ մեկի արարքի հետևանքով, և որ ամեն մեկը պետք է պատասխանատու լինել իր արարքների համար և իր գործողությունների մեջ։ Այս պատմությունը սովորեցնում և դաստիարակում է հատկապես պատանեկության տարիքում գտնվող երեխաներին, քանի որ հենց նրանք այդ տարիքում գտնվում են շատ նուրբ և խոր հոգեբանական վիճակում, այսպես կոչված ինքնահաստատման և ինքնագնահատականի բարձրացման փուլում, և կարող են շատ սխալներ թույլ տալ։ Այս պատմվածքը կօգնի նրանց ավելի լուրջ և զուսպ լինեն իրենց գործողությունների մեջ և ավելի կոռեկտ պահվածք դրսևորեն միմյանց և մեծերի նկատմամբ։

Posted in Руский язик

Домашная работа Прямая и косвенная речь

Упражнение 4. Замените прямую речь косвенной.

1. Наш знакомый спросил нас, давно ли мы приехали сюда.2. Врач спросил меня, хорошо ли я себя чувствую. 3. Студенты спросили преподавателя,правильно ли они решили задачи. 4. Анна спросила свою подругу, было ли интересно на вечере. 5. Я спросил своего друга, долго лн он ждал меня. 6. Я спросил Карлоса, давно ли он изучает русский язык.

Упражнение 8. Замените прямую речь косвенной.

А) 1. Мой друг спросил меня, почему я не был вчера на вечере. 2. Он спросил нас, пойдѐм ли мы завтра в театр. 3. Анна сказала Павлу, чтобы он позвонил ей сегодня вечером. 4. Я сказал ей, чтобы она подождала меня здесь. 5. Она спросила брата, может ли он помочь ей. 6. Он спросил меня, помню ли я этого человека. 7. Мой друг спросил меня, куда я положил ево портфель. 8. Я спросил Виктора, приходил ли он ко мне вчера. 9. Он попросил меня, чтобы я помог ему. 10. Олег попросил меня, прочитаю ли я эту книгу до субботы.

Posted in Կենսաբանություն

ՆՈՒԿԼԵԻՆԱԹԹՈՒՆԵՐԻ ՖՈՒՆԿՑԻԱՆԵՐԸ

Նուկլեինաթթուները պոլիմերներ են, որոնց մոնոմերները կոչվում են նուկլեոտիդներ։ Բջջում կան 2 տեսակի նուկլեինաթթուներ՝ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու և ռիբոնուկլեինաթթու։ Նուկլեինաթթուների հիմնական ֆունկցիան սպիտակուցների կառուցվածքի մասին տեղեկության պահպանումն է, հաջորդ սերունդներին փոխանցումը, ինչպես նաև սպիտակուցի սինթեզի իրականացումը։

Posted in Հայոց լեզու

Մայրենի լեզու (գործնական քերականություն)

Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել է ձայնավորի հնչյունափոխություն։

Միջնապատ, միություն, գինեգործ, կիսալուսին, թիավարել, վիպասան, շինարարություն, հիվանդասենյակ, գիրանալ, գիտուն, վիրահատել, վիճահարույց,գիսավոր, հիանալի, լիություն, զինագործ, սիրավեպ, դիմաքանդակ, կինոթատրոն։

2։ Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել ի ձայնավորի հնչյունափոխություն։

Հնադարյան, տնական, ջրավազան, ընչաքաղց, ըղձական, ընկուզենի, ազնվական, գնորդ, վեհապանծ, մտաբերել, լեռնագործ, հիմնադիր, լրագրեր, աղավնյակ, վիրակապ, քմային, գարեհաց, ճգնել, թրթիռ, գունագեղ, միջանկյալ,նշաձև, գրակալ, թխամորթ, կրաման, նմանատիպ, սրտակից:

3։ Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել ու ձայնավորի հնչյունափոխություն։

Բրդոտ, կարմրախայտ, բվեճ, թմբեր, ըմպանակ, գնացուցակ, ջրամբար, նշանագրություն, տնական, գթալ, ժողովրդական, խճուղի, խմբակային, մրգահյութ, խնկարկել, տրտնջալ, ոսկեգույն, սրել, գրականություն, աշխարհագրական, լրաբեր, ցորենահատ, առվակ, մթնել, դյուրահալ, հնձել:

4։ Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել ը ձայնավորի հնչյունափոխություն։

Տնակ, մանկական, ծանրամարտ, մանրադրամ, մտադրություն, մեղրահաց, կիսակառույց, փոքրություն, լրատվական, քաղցրահամ, սանրել, ընձուղտ, եզրաշերտ, լիտրաչափ, գլխաշոր, ցուցափեղկ, վագրաձի, լուսավորություն, դստրիկ, կպրագույն, լայնություն, բարձրություն, ծաղկաման, մետրանոց, ծաղրանկար, սրամիտ, ժանրային։

Վարժություն 5։ Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել երկհնչյունի հնչյունափոխություն։

Բուսական, հրեղեն, աստղանիշ, գուրծունեություն, ձնծաղիկ, նվիրատվություն, ալրաղաց, անկյունաչափ, բնավեր, գունատ, ձկնաբուծարան, դռնակ, եղջերափող, միութենական, մանկական, սառցարան, մրցավազք, մատենագիր, բուրավետ, հրակայուն, մշակութային, տարեվերջ, արնանման, առօրեական, այգեպան, մթերային, զգուշություն։

Posted in Հայոց լեզու

3. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով ը տառը։

Ակնդետ, ակնթարթ, անակնկալ, անընդհատ, առընթեր,
առնչվել, գույնզգույն, դասընթաց, դասընկեր, երկընտրանք,
ինքնըստինքյան, լուսնկա, խոչընդոտ, կորնթարդ, համընկնել,
հյուրընկալ, ձեռնտու, ճեպընթաց, մերթընդմերթ, նորընտիր,
որոտընդոստ, սրընթաց, ունկնդիր։

Posted in Հայոց լեզու

2. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով օ կամ ո։

Ականջօղ, ամանորյա, ամենօրյա, անօգնական, անօթևան, անորոշ,
ապօրինի, արծաթազօծ, բացօթյա, բնօրրան, գազօջախ, գիշերուզօր,
գիշերօթիկ, զորք, լավորակ, կեսօր, հանապազորդ, հանապազօրյա,
հոգս, հոդս ցնդել, հոտնկայս, մեղմօրոր, մեղմորեն, միօրինակ,,
նախորոք, ոսկեզօծ, ջրօրհնեք, վաղորդայն, վաղօրոք, տասնօրյակ,
տարորոշել, տափօղակ, օրըստօրե, օրորել։