Posted in Գրականություն

Նար- Դոս «Ագահության սկիզբը»

Նար- Դոս – Կենսագրությություն

Միքայել Զաքարի Հովհաննիսյանը (Նար-Դոսը) ծնվել է՝ մարտի 1, 1867թթ․, բրդավաճառի ընտանիքում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է Սուրբ Կարապետ եկեղեցու ծխական դպրոցում։ Ուսումը շարունակել է քաղաքային Նիկոլաևյան երկդասյան դպրոցում։ Այնուհետև ընդունվել է Քութայիսի նահանգի Խոնի ուսուցչական սեմինարիան, սակայն, ապրուստի միջոցներ չունենալու պատճառով չի ավարտել, վերադարձել է Թիֆլիս։ Փականագործի մասնագիտություն է սովորել Միքայելյան արհեստագործական դպրոցում, որտեղ մտերմացել է ապագա բանաստեղծ Ալեքսանդր Ծատուրյանի հետ։ Մեկ տարի հետո, թողնելով Միքայելյան դպրոցը, նվիրվել է լրագրական գործին։ 1890-1906 թվականին եղել է «Նոր դար»-ի պատասխանատու քարտուղարը։

Ուժերը փորձել է նաև դրամատիկական ժանրում՝ «Մայինի գանգատը» (չի պահպանվել), «Մեղր և ճանճեր» (1886), «Եղբայր» (1887) պիեսները։ 1886 թվականից գրել է վեպեր, վիպակներ։ Միխո-Օհան ստորագրությամբ «Նոր դար» թերթում հրատարակվել է նրա «Ճշմարիտ բարեկամը», որին հաջորդել են «Նունե» (1887), «Բարերար և որդեգիր» (1888) վիպակները, «Քնքուշ լարեր» (1887), «Զազունյան» (1890) վեպերը։ Սրանց մեջ Նար-Դոսը առաջադրել է իր բարոյական տեսակետը, ներկայացրել է մարդկանց, որոնք հասարակական պարտքը կատարելու գիտակցությամբ զոհում են իրենց անձնականը։

<<Ագահության սկիզբը>> – վերլուծություն

Երբ Աստված Ադամին և Եվային գցեց երկիր, նրանք շատ էին ափսոսում Աստծուն չլսելու համար։ Բայց դեռ ամեն ինչ կորած չէր։ Ադամը պետք է քրտնաջան աշխատեր հաց հայթհայթելու համար։ Մի օր ադամը նայեց աշխարքին և հասկացավ, որ աստված նրաց տվել է շատ ու շատ բարիքներ՝ մի կողմը ահա բարձրագագաթ լեռներ և կանաչ, թավուտ անտառներ, մյուս կողմը՝ կարկաչուն վտակներ, խոխոջուն գետեր, հեզասյուգ լճակներ, լճեր, կապուտակ ծովեր, հզոր օվկիանոսներ: Լեռների մեջ պայծառ արևի ճառագայթներից շերտ-շերտ փայլում էին երկաթի, պղնձի, արծաթի և ոսկու հարուստ հանքերը, անտառների մեջ վազվզում էին հազարավոր կենդանիներ, ծառերի վրա երգում և թռչկոտում էին միլիոնավոր թռչուններ, գետերի, լճերի, ծովերի և օվկիանների մեջ լողում էին բյուրավոր ձկներ։ Բայց Ադամը հանկարծ մտածեց, թե եթե ուրիշ մարդիկ էլ հայտնվեն և ասեն որ այդ ամբողջը իրենցն է։ Նա սկսեց արագ-արագ վարել հողը, որպեսզի ինչքան հնարավոր է շատ տարածք իրեն վերցնի։ Հանկարծ նրա դիմաց հեռվից մոտենում է մի մարդ։ Ադամը վախեցած սկսեց ավելի ու ավելի արագ վարել հողը։ Երբ այդ մարդը հասավ Ադամին ՝կանգնեցրեց եզերին և ասաց, որ դա իր հողն է և Ադամը պետք է գնա այդտեղից։ Ադամը այնքան ագահ էր, որ չզիջեց նրան։ Նրանք սկսեցին կռվել և անծանոթը, ցած գցելով Ադամին, սկսեց խեզդել նրան։ Ադամը աղաչում էր չսպանել իրեն՝ երդվելով , որ չի խաղդի նիա սահմանը, բայց այդ ընթացքում էլ ագահաբար սկսում է ոտքով քարը հրել, որ իր սահմանը գոնե մի փոքր էլ մեծացնի։ Անծանոթը՝ տեսնելով դա, ասում է <<թող այս երկրի վրա քո աչքը ոչինչ չկշտացնե>>:

Այս պատմվածքը ասում է այն մասին, թե ինչ ագահ է մարդկությունը, մարդը իր էությամբ, և թե ինչի է պատրաստ մարդկությունը մի կտոր հողի համար։ Շատ հայտի խոսք կա, որ կեցությունն է որոշում մարդու կարգավիճակը։ Կա նաև հակառակը՝ մարդն է որոշում կեցությունը։ Այսինքն մարդուց է կախված կեցության իր ձևը և արժեքը։ Նա է արժեվորում կյանքը, տալիս նրան այս կամ այն որակը։ Իր էությամբ ագահ լինելով՝ մարդը անընդհատ ձգտում է կատարելության, նոր արժեքների, նոր բարձրունքների՝ հենց որ հասնում է իր մտածածի իրականացմանը։

Մարդը միշտ մրցավազքի մեջ է ինքն իր հետ…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s